۱۳۸۷ اسفند ۸, پنجشنبه

پیروزی تحریک انفاذشریعت محمدی وایدئولوژی ستیز،دربرابردولت پاکستان

۶ میلیون دلار برای صلح در دره سوات پاکستان
شورشیان طالب اعلام کرده اند که با پذیرش آتش بس در "دره سوات" پاکستان، به عنوان غرامت خسارات وارده در طی عملیات نظامی ارتش این کشور درین مناطق، ۴۸۰ میلیون کلدار پاکستانی از دولت گرفته اند. مبلغی که معادل ۶ میلیون دلار آمریکایی می شود.
یک مقام ارشد امنیتی در پاکستان که نخواست نامش فاش شود، می گوید که شورشیان مبلغ متذکره را از طریق کانال های غیرمستقیم از دولت این کشور بدست آورده اند.این مسئول می افزاید که این غرامتی برای آندسته از حامیان "تحریک انفاذ شریعت محمدی" در دره سوات می باشد، که در جریان عملیات نظامی ارتش اعضای خانواده هایشان درین منطقه را از دست داده و یاهم منازل شان به وسیله نیروهای امنیتی ویران گردیده است. در حقیقت گفتگو ها در مورد پرداخت این مبلغ، قبل از امضای قرار داد صلح با صوفی محمد رهبر گروه تحریک به اجرا در آمده است.به گفته وی مبلغ متذکره از وجوه مالی فوق العاده ی حساب رییس جمهور آصف علی زرداری پرداخت گردیده است. دولت امید دارد با پرداخت این مبلغ و قرار داد صلح در دره سوات، حاکمیت رییس جمهور را در مناطق قبایلی از جمله سوات قابل اجرا سازد. گفته می شود پیش ازین نیز مبلغ هنگفتی از جانب دولت ایالات متحده آمریکا به رهبران پاکستان سپرده شد که هدف از توزیع آن، جلوگیری از شورش ها درین مناطق بود.در معامله ی اخیر صلح دولت پاکستان و تحریک انفاذ شریعت محمدی مستقر در دره سوات که یک هفته پیش به اجرا در آمد، این دولت پذیرفته است در صورت به زمین گذاشتن اسلحه ی شورشیان، تطبیق شریعت درین منطقه را با تعریف طالبانی آن بپذیرد. لذا این معامله صلح، در حقیقت به جنگ دوساله درین منطقه پایان داد. جنگی که در آن دست کم ۱۷۰۰ ارتشی و صد ها غیر نظامی کشته شدند. همچنین بیش از ۶۰۰ هزار تن از روستایان دیگر این منطقه نیز، مجبور به ترک خانه هایشان گردیدند.طالبان پس از آن وارد معامله با دولت پاکستان شدند که مولانا صوفی محمد رهبر تحریک انفاذ شریعت محمدی با امضای پیمان صلح، برای بدست آوردن رضایت مولانا فضل الله رهبر شورشیان این گروه در دره سوات، وارد مذاکره گردید. فضل الله، داماد صوفی محمد نیز می شود و پدرزنش از او خواست تا افراد وی سلاح هایشان را به زمین بگذارند.
طالبان در نخستین گام به عنوان پیش شرط خواستار ضمانت های اجرایی برای خروج نزدیک به ۱۰ هزار نظامی ارتش پاکستان گردیدند، که از دوسال پیش بدین سو درین ناحیه با آنها درگیری های سختی داشته اند.تیمسار اطهر عباس مسوول روابط عامه ی فرماندهی ارتش پاکستان روز دوشنبه ۲۳ فوریه (۵ اسفند) در یک نشست خبری در اسلام آباد اعلام کرد، که ارتش این کشور به علملیاتش در دره سوات پایان داده و از قرارداد صلح با طالبان حمایت می کند. این مقام نظامی تاکید نمود که نیروهای ارتش برغم ابراز نارضایتی ایالات متحده آمریکا، همه ی عملیات خود در دره مذکوره را متوقف ساخته اند.عباس افزود: "دولت در کنترل شبه نظامیان خارجی که در سوات حاکم هستند، عملآ شکست خورد. این نیروها از دشمنان ما تمویل گشته، و روز تا روز در برابر ما قدرتمند تر می شدند."وی همچنان خاطرنشان کرد که درماندگی ماشین دولت از جمله ضعف پلیس در سوات، باعث شد تا دولت در شکست شبه نظامیان درین مناطق ناتوان گردد.او همچنین گفت: "نیروهای ارتش به تنهایی قادر نبودند بدون حمیات پلیس که عملآ در آنجا شکست خورده بود، بیش ازین عملیات در دره سوات را ادامه دهند. این مساله هم ضروری است، که شما قلب ها و مغزهای مردم را به حمایت از خود جلب کنید. بنابراین زمانی که شورشیان با مردم خلط می شوند، دیگر کاملآ غیر ممکن است که شما آنها را به صورت دقیق هدف قرار دهید. در یک چنین وضعی اگر نیروهای ارتش به عملیات اشان ادامه دهند، بدون شک بیشترین آسیب را غیرنظامیان و یا مردم عام خواهند دید."مولانا صوفی محمد نیز در همان نشست خبری روز ۲۳ فوریه (۵ اسفند) تاکید کرد، که این قرارداد گام به گام زمینه برگشت بیجاشدگان این منطقه را فراهم خواهد نمود. افرادی که از شدت جنگ ها مجبور به ترک خانه هایشان گردیده بودند.
او درین نشست بار دیگر از طالبان خواست تا به پیمانش پابند بماند، و عملیات نظامی خود در برابر ارتش این کشور را متوقف سازد. همچنین از حمل سلاح در مکان های غیر نظامی خودداری کند.وی در عین حال خواستار آن شد که دولت پاکستان همه ی اعضای تحریک انفاذ شریعت را که در زندان های این کشور محبوس اند، آزاد کند. همچنین ارتشی ها هم تمامی مدارس و مساجدی را که در اشغال در آورده اند، ترک گویند.
همزمان با این، شورای مجاهدین قبایلی شامل فرماندهان معروف از جمله بیت الله محسود، سراج الدین حقانی، مولانا نذیر و فرمانده گل بهادر، با تشکیل یک پیمان، آتش بس یک جانبه ای را اعلام کردند. بر مبنای این آتش بس، شورشیان این گروه ها دیگر بر نیروهای نظامی و امنیتی پاکستان از جمله ارتش این کشور حمله نخواهند کرد.اما این گروه ها در عوض خواستار آن شدند، که در ماه های پیش رو به جهاد در برابر نیروهای "پیمان اطلس شمالی" (ناتو) و "ائتلاف" مستقر در افغانستان، شدت بخشند.
ییشیه تحریک انقاد شریعت محمدی
"تحریک انفاذ شریعت محمدی" که در سال ١٩٩۲ (١۳٧۱) به هدف اجرا و تنفیذ قوانین اسلامی در پاکستان تاسیس شد، یکی از پنج سازمان بنیاد گرای مذهبی این کشور است. فعالیت های این سازمان در ١۲ ژانویه ۲۰۰۲ (۳ بهمن ١۳۸۰) از سوی پرویز مشرف رییس جمهوری اسلامی وقت پاکستان، درین کشور قدغن شد.
ایدئولوژی و اهداف
تحریک انفاذ شریعت محمدی که از پیروان مکتب وهابیت می باشد، هدف از ایجاد تشکیلات خود را تنفیذ و اجرای قوانین اسلامی در جمهوری اسلامی پاکستان عنوان می کند.از منظر ایدلوژیک، تلاش تحریک مزبور اینست که پاکستان را به شیوه حکومت طالبانی اداره نماید. کمااینکه در اوت ۱٩٩۸ (مرداد ۱۳٧٧) مولانا صوفی محمد رهبر تحریک در سخنان خود در پیشاور پاکستان به صراحت اعلام کرد، آن دسته از کسانی که در برابر نظام شریعت محمدی در پاکستان قرار می گیرند، واجب القتل هستند.او در گفت وگو با رسانه های این کشور اظهار داشت، که دیموکراسی به شدت مخالف اصول و اعتقادات اسلامی است. همچنین آنچه در پاکستان رایج می باشد، فرهنگ و سیاست های ضد اسلامی محسوب می شود. وی درین گفت وگو افزود: "ما تطبیق کامل اجرای شیوه های اسلامی در پاکستان را می خواهیم. ما قضا، سیاست، اقتصاد، جهاد فی سبیل الله، آموزش و پرورش، و صحت اسلامی را می خواهیم."تحریک انفاذ شریعت مخالف آن دسته از احزاب سیاسی و اسلامی در پاکستان است، که دیموکراسی را با اسلام قابل تطبیق می دانند. این گروه همچنین جهاد در برابر نیروهای بین المللی در افغانستان را فرض خوانده، و به شدت از آن حمایت می کند.
رهبری، ساختار و فرماندهی
مولانا صوفی محمد رهبر و بنیانگذار تحریک انفاذ شریعت محمدی است. او در دهه ١٩۸۰ (۱۳۶۰) یکی از رهبران فعال "جماعت اسلامی" بود. اما در سال ١٩٩۲ (١۳٧۱) با بریدن از این جماعت، تحریک انفاذ شریعت محمدی را تأسیس کرد. بزرگترین ماموریت نظامی خارج از مرزهای پاکستان این گروه در سال ۲۰۰١ (١۳۸۰) و حین فروپاشی حاکمیت طالبان در افغانستان بود، که با فرستادن هزاران جنگجو به حمایت از طالبان پرداختند.هر چند درین ماموریت اکثریت جنگجویان این گروه توسط نیروهای ائتلاف شمال در افغانستان کشته و یا هم دستگیر شدند، اما مولانا صوفی محمد که خود نیز در صف جنگجویان حامی طالبان مبارزه می کرد، به پاکستان برگشت. ولی در آنجا به زودی دستگیر و بازداشت شد.پس از دستگیری و بازداشت وی، دامادش مولانا فضل الله رهبری تحریک انفاذ شریعت محمدی را عهده دار گردید.مولانا فقیر محمد و مولانا لیاقت دو رهبر برجسته ی دیگر این تحریک بودند که در جریان حمله هوایی دولت پاکستان در۳۰ اکتوبر ۲۰۰۶ (٩ آبان ۱۳۸۵)، با ۸۳ تن دیگر از اعضای این گروه در دره جنگی باجور جان باختند.
مرکز فرماندهی و قرارگاه های تحریک انفاذ شریعت در" میدان" و در نزدیکی "آژانس باجور" در ایالت شمال غرب سرحد قرار دارد.
ساحه ی عملیات ساحه فعالیت تحریک انفاذ شریعت، کل مناطق قبایلی و بویژه "دره سوات" و شماری از شهرستان های ایالت شمال غرب سرحد را در برمی گیرد. کمااینکه این تحریک درهمین ناحیه نیز تاسیس شده است.تحریک حمایت های قابل توجهی نیز در"ملکند" و "باجور" دارد، و ساحه فعالیت هایش در ۲۵ سال گذشته افغانستان را نیز در برمی گیرد.
فعالیت و رویدادها
نقش تحریک انفاذ شریعت برای نخستین بار در نوامبر ۱٩٩۴ (آبان ۱۳۷۳) برجسته گردید، که کمک های نظامی را به حمایت از اجرای شریعت در ملکند (بخشی ازایالت شمال غرب سرحد) فراهم آورد.دولت پاکستان می گوید که تحریک انفاذ شریعت، روابط تنگا تنگی با شورشیان طالب در افغانستان دارد. این دولت در ۱٩ ژوئن ۱٩٩۵ (۳۰ تیر ۱۳٧۴) رهبر و بیش از بیست تن از پیروان ارشد تحریک را بازداشت کرد. یعنی زمانی که این افراد با حمله به ساختمان های دولتی در دره سوات، آنها را اشغال کرده و خواستار اجرای قرارداد ۱٩٩۴ (۱۳۷۳) گردیدند. قراردادی که در آن درخواست شده بود، دولت پاکستان قوانین جاری در ملکند را با شریعت محمدی تطبیق دهد.در ۶ سپتامبر ۱٩٩۸ (۱۶ شهریور ۱۳٧٧) تحریک در واکنش به حملات موشکی آمریکا به افغانستان هشدار داد که در صورت پوزش نخواستن آمریکا از جهان اسلام، شهروندان و اهداف این کشور در پاکستان را هدف قرار خواهد داد.همزمان با آغاز عملیات نظامی آمریکا در افغانستان نیز، تحریک هزاران جنگجوی طالب را برای پیوستن به صفوف طالبان افغانی به این کشور فرستاد. براساس گزارش ها در ۲٧ اکتوبر ۲۰۰١ (۶ آبان ۱۳۸۰) نزدیک به ۱۰ هزار تن از پیروان تحریک انفاذ شریعت که از طرف مولانا صوفی محمد رهبر خود همراهی می شدند، از مرز پاکستان گذشته و وارد افغانستان گردیدند. این شبه نظامیان با کلاشینکوف، راکت انداز، سلاح های ضد هواپیما، موشک، نارنجک و شمشیر مسلح بودند. براساس گزارش ها با رسیدن کاروان های تحریک به افغانستان، رهبر و شماری از کادرهای برجسته این گروه در ولایت جنوبی قندهار مستقر شدند، که مرکز اصلی فرماندهی حاکمیت طالبان در افغانستان بود.قاضی احسان الله یکی از سخنگویان تحریک در ۲٧ اکتوبر ۲۰۰١ (۶ آبان ۱۳۸۰) در باجور گفت: "ما مقاومت خواهیم کرد، حتی اگر مقامات بخواهند مانع ما گردند. جهاد ازینجا آغاز می شود.اصلآ ملا عمر به ما مشوره داد، تا منتظر بمانیم که در صورت ضرورت به افغانستان بیاییم. اما ما به ایشان گفتیم که اینجا به صفت نیروی ریزرفی (ذخیره) باقی خواهیم ماند، و در صورت ضرورت دست بکار خواهیم شد".پس از بازداشت مولانا صوفی محمد و از دست رفتن کادرهای برجسته ی این گروه در پایان سال ۲۰۰١ (زمستان ١۳۸۰) و تبعید شماری از آنان، تحریک به شدت در حال فروپاشی قرار گرفت. اما این وضع طولانی مدت نبود و پس از زمین لرزه ۸ اکتبر ۲۰۰۵ (۱٧ مهر ۱۳۸۴)، همه چیز دگرگون گردید. زیرا کمک های سرشار مالی گروه های افراطی اسلامی از گوشه و کنار جهان باعث شد، تا این گروه دوباره تجدید قوا کند و بازسازی شود.در ۲۲ فوریه ۲۰۰۶ (۴ اسفند ۱۳۸۴) دولت پاکستان برای نخستین بار اعلام کرد که تصمیم گرفته است پنج رادیوی اف. ام. غیر قانونی در مناطق مختلف آژانس باجور را که وابسته به تحریک انفاذ شریعت هستند، قدغن کند.این دولت هدف ازین تصمیم را تبلیغات و سخنرانی های ضد دولتی رهبران تحریک انفاذ شریعت پس از حمله هوایی ۱۳ ژانویه ۲۰۰۶ (۲۴ دی ۱۳۸۴) هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی اعلام کرد.روز اول ماه مه ۲۰۰۶ (۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۵) تحریک تصمیم به ایجاد جنبشی گرفت که نمازگزاران جمعه ها پس از اقامه نماز، بر ضد سیاست های غیراسلامی پاکستان راهپیمایی کنند.پس از سال ها فراز و فرود در مأموریت تحریک انفاذ شریعت محمدی در دره سوات، اینک به نظر می رسد با امضای توافقنامه ای میان دولت و این گروه، تحریک به نیل به اهداف اساسی اش که تطبیق و اجرای شریعت در مناطقی از پاکستان می باشد، نزدیک تر شده است. براساس این توافقات، میان نیروهای ارتش پاکستان و طالبان در دره سوات آتش بس نامحدودی برقرار شده است. همچنین طالبان اجازه یافته اند، قوانین شرعی را در این منطقه اجرا کنند.

۱۳۸۷ بهمن ۱۸, جمعه

میراث بوش و چالش های مرد تغییر

شماری از رؤسای جمهور آمریكا آنچنان در دوران تصدی مقام خود بد عمل نموده اند، كه جانشینان آنها با صرف مدت های طولانی وقت و میلیون‌ ها دلار كوشیدند اشتباهات اسلاف خود را برطرف نمایند. البته تعداد اینگونه رؤسای جمهوری كه نتوانستند دوران كاری خود را بخوبی به پایان برسانند و مشكلات زیادی برای جانشین اشان باقی گذاردند، كم بود. اما جرج بوش رئیس جمهوری پیشین آمریكا، در میان همین افراد كم حضور دارد.
البته اوباما با توجه به سیاهپوست بودن، با شانس خوبی برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری روبرو شد. اما از آنجا كه مجبور است سال ها تلاشش را وقف تصحیح اشتباهات بوش نماید، می‌توان گفت كه یكی از بدشانس‌ترین رؤسای جمهوری آمریكا می باشد.
چنانچه در حوزه سیاست خارجی با چالش هایی اساسی روبرو است، که اکثر آنها میراث ناگوار دوران بوش به شمار می آیند. القاعده، افغانستان، عراق، ایران، پاکستان، روسیه، روند صلح خاورمیانه، بهبود چهره آمریکا در جهان، خلیج گوانتانامو، چین، کره شمالی، و تغییرات آب و هوایی، از جمله مسائلی هستند که به نظر تحلیلگران، اوباما درباره آنها چالش هایی خواهد داشت.
القاعده، عراق، افغانستان و پاکستان

شاید بزرگ ترین چالش برای باراک اوباما، افغانستان باشد. زیرا اگر در عراق وضعیت رو به بهبود است، در افغانستان اوضاع اینگونه نیست. چراکه شكست طالبان و از بين بردن القاعده در مرز اين كشور با پاكستان، تقويت و افزايش نيروها در افغانستان به بيش از سطح ٣٢ هزار كنوني، و نحوه پيگيري آخرين تصميمات دولت بوش در خصوص گفت وگو يا عدم مذاكره با طالبان نيز، براي باراك اوباما باقي مانده اند. بهبود وضعیت افغانستان همراه با بهبود عملکرد دولت این کشور، و تلاش برای در پیش گرفتن سیاست های مؤثر از سوی دولت پاکستان (که در مجموع ثبات خود این کشور نیز معضلی جداگانه است)، مقولات مهمی برای تضعیف طالبان و نیروهای القاعده به شمار می روند.
ایران
ايران از مسائل مهم سياست خارجی آمریکا محسوب می شود. کمااینكه اوباما براي حل موضوع هسته اي ايران، تمايل خود را براي گفت وگو و ديپلماسي بدون پيش شرط اعلام كرده است. وي همچنين تعهد خویش براي ممانعت از دستيابي ايران به آنچه كه از آن به عنوان تسليحات هسته اي ياد می كند را هم، ابراز نموده است.
روند صلح خاورمیانه
اوباما با این سئوال همیشگی روبرو است، که تا چه حد در روند صلح خاورمیانه دخالت کند. اولین مرحله انتخابات اسرائیل می باشد، که قرار است دهم فوریه (بیست و دوم بهمن) برگزار شود. این انتخابات نشان خواهد داد، دولت جدید اسرائیل تا چه حد آماده سازش می باشد. ریچارد هالبروک که از وی به عنوان یکی از سیاستمداران نزدیک به آقای اوباما یاد می شود، نظریه "هلال بحران" را مطرح کرده است. نظریه ای که براساس آن، با مسایل مختلف از ترکیه گرفته تا پاکستان، برخورد می شود. البته این روزها باید سوریه را نیز در این هلال گنجاند. زیرا کمکش برای برقراری ثبات در عراق ضروری است.
روسیه
روسيه يكي از چالش هاي مهم اوباما تلقي مي شود. وي در چند ماه گذشته مخالفت خود را با سياست هاي مسكو اعلام نموده است. چنانچه در درگيري هاي اخير در قفقاز بين گرجستان و روسيه، اين كشور را مقصر دانست و محكوم كرد. بحران گرجستان این سئوال را به وجود آورده، که دولت جدید اوباما چگونه سیاست خود را در برابر روسیه تنظیم خواهد کرد. آمریکا برای حل مشکلاتی مانند دارفور و ایران که شورای امنیت نیز در آن نقش دارد، نیازمند کمک روسیه است. در عین حال از دیگر موضوعات مهم، تعیین شتاب روند پیوستن گرجستان و اوکراین به "سازمان پیمان اطلس شمالی" (ناتو) می باشد. از بین سایر مشکل های موجود، می توان به مساله استقرار سیستم دفاع موشکی در لهستان و جمهوری چک، اشاره کرد.
چین
روابط با چین برای آمریکا مهم است. زیرا چین عضو شورای امنیت سازمان ملل می باشد، و در اقتصاد آمریکا هم دارای قدرت اثرگذاری زیادی است. اگرچه آینده تایوان همواره این قابلیت را داشته و دارد که این دو کشور را از یگدیگر جدا کند، اما چین به خودی خود مشکلی برای آمریکا محسوب نمی شود. تبت نیز وضعیت مشابهی دارد. بنابراین روابط آمریکا و چین احتمالا باثبات باقی می ماند. کمااینکه به نظر نمی رسد اوباما نیز چیز دیگری غیر از این بخواهد.
كره شمالي
كره شمالي، خلع سلاح آن و در نهايت حل كامل مسئله هسته اي اين كشور، و همچنين پيامدهايي كه در صورت عدم اطاعت آن از خواست هاي جامعه جهاني مي تواند رخ دهد، موضوعات ديگري خواهند بود كه بخش مهمي از توجهات را به خود جلب خواهند كرد. اوباما در مورد خلع سلاح كره شمالي و در نهايت حل كامل مسئله هسته اي اين كشور، خواستار "گامي آرام و رو به پيش" شده است. تغییرات آب و هوایی
تغييرات آب و هوايي و حذف گازهاي گلخانه اي و آلاينده هاي مهم نظير ژنراتورهاي برق و شركت هاي نفت و گاز هم، جايگاهي ويژه در سياست خارجي ساكن نوین اتاق بيضي شكل كاخ سفيد خواهند داشت. زیرا اوباما بايد به عنوان يك دمكرات و نماينده بخشي از طرفداران محيط زيست، با آنها دست و پنجه نرم كند.
بخت بلند بوش
هنگامی که جرج دبلیو بوش در سال ۲٠٠٠ (١٣۷٩) مبارزات انتخاباتی اش را به پیش می برد، هرگز نامی از اسامه بن لادن و یا شبکه القاعده به میان نیاورد. در اعلاميه هاي حزب جمهوري خواه كه به امور سياسي، دفاعي و سياست خارجي این کشور مربوط بود هم، هیچ جا به بن لادن و يا سازمان های تروریستی دیگر اشاره ای نشد. اصولا در مبارزات انتخاباتي رياست جمهوري آن سال، به ندرت مساله تروريسم مطرح گرديد. اما بعد از حمله به كول، خبر نگاری از بوش پرسيد: "اگر كشوري به هسته هاي تروريستي جا بدهد، آيا مي تواند مورد حملات انتقام جويانه قرار گيرد؟"
بوش پاسخ داد: "تا آن وقت كه من به عنوان رييس جمهور انتخاب نشده ام، حاضر نيستم در باره اينگونه موارد ابراز نظر کنم. اما مي خواهم به جهانيان بگويم كه ما با چنين مردمي محاسبه خواهيم كرد، و اينگونه اقدامات پیامدهایي خواهند داشت."
وقني كه از او پرسیده شد: "آيا دولت کلینتون براي دستگيري بن لادن و افراد ديگر مظنون به دست داشتن در اعمال تروريستي تلاش كافي انجام داده است؟، جواب داد: "درباره اين موضوعات اطلاعات استخباراتي لازم در اختيار من گذاشته نشده است."
در مجموع خبرنگاران درباره سياست خارجي، از بوش سوالات كوتاهی مي پرسیدند. زیرا سطح دانش و صلاحيت او براي رياست جمهوري، به صورت موضوعات اصلی مبارزات انتخاباتي درآمده بودند. چراکه بوش كم به خارج سفر نموده بود، و در روابط بين المللي تجربه مستقيم نداشت. به گونه ای که نمي توانست بدون فكر كردن بگويد، كه پرويز مشرف رييس جمهور پاكستان است. سكتگي در جواب دادن به چنين پرسش هایی از سوي بوش، يکی از نويسندگان مجله گليمور را تشويق كرد تا فهرستي از نام ها را ترتيب دهد و از وی بپرسد. او می خواست بداند كه با شنيدن اسم هايي مانند كرستاين وتاد وتمن، مدونا، مجموعه تلویزیونی "سکس و شهر" (سكس اند دستي)، و طالبان، چه به ذهن بوش مي آيد.
بوش اينگونه پاسخ داد، که وتمن رفيق خوبی بود. در پیوند با مجموعه مورد اشاره نیز، خاطرنشان کرد که تلويزيون نگاه نمي كند. در باره طالبان هم، فقط سرش را تكان داد و خاموش ماند. نويسنده به او نقل (سرنخ) داد و گفت، به خاطر ستمي كه این گروه در افغانستان بالاي زنان مي كنند. بوش خوشحال شد، و اظهار داشت: "فكر مي كردم چيزي در باره يك باند (گروه موسیقی) مي پرسيد. بله طالبان افغانستان مردمان بسيار ظالمی هستند."

۱۳۸۷ بهمن ۱۰, پنجشنبه

افشای بحران در روابط غرب با کابل از سوی حامد کرزی

پس از افشای نامه نگاری حامد کرزی رییس جمهوری اسلامی افغانستان و دیمیتری مدودف رییس جمهور فدراتیف روسیه در روزهای اخیر، آقای کرزی در دو نشست ویژه از بحران در روابط کشورهای ایالات متحده ی آمریکا و غرب با افغانستان پرده برداشت. این دو نشست با حضور و اشتراک شماری از سران و فرماندهان سرشناس جهادی صورت گرفت، و برخی از رهبران برجسته ی جبهه ی ملی اپوزیسیون مقتدر دولت نیز در آنها شرکت داشتند. رییس جمهور افغانستان در نشست های مورد اشاره خاطرنشان کرد که افغانستان باید برای ایستادگی در برابر فشارهای غرب و آمریکا، در پی گزینه های دیگر برآید.
وی با اشاره به ارسال نامه اش به کریملین گفت که پس از آن تصمیم به نوشتن آن نامه گرفت، که روابط افغانستان با غرب دچار بحران شد و فشارهای کشورهای غربی به آن افزایش یافت. آقای کرزی در پیوند با رویکرد جدیداش اظهار داشت: "روابط افغانستان با آمریکا دچار بحران شده، و بهتر است ما به سمت و سوهای دیگری رو بیآوریم، تا در برابر فشارها و مشکلاتی که از طرف غربی ها ایجاد می شود، ایستادگی کرده بتوانیم."
حامد کرزی سفرماه پیش جو بایدن به افغانستان را، حامل پیام ناخوش آیند اداره (دولت) جدید ایالات متحده ی آمریکا به کابل خواند. او در این رابطه خاطرنشان کرد که بایدن در ملاقات اش با وی به صراحت گفته است که آمریکا برای آنچه در افغانستان انجام می دهد، نیازی به نظریات دولت این کشور ندارد. همچنین خود تعیین خواهد کرد که چه تعداد نیرو را افزایش دهد، در کجا افزایش دهد، و کی را ببندد و بگیرد. رییس جمهوری اسلامی افغانستان اظهار داشت: "جو بایدن با لحن تهدید آمیزی گفت که هر اندازه ای که دل ما بخواهد نیروهای خود را در افغانستان افزایش می دهیم، هر جایی را که دلمان خواست مورد حمله قرار می دهیم، و هر کسی را که خواستیم دستگیر می کنیم و زندانی می سازیم." گفته می شود سخنان کرزی در دو نشست ویژه با رهبران با نفوذ افغانستان در ارگ ریاست جمهوری، چندان مورد استقبال این رهبران قرار نگرفته است. چنانچه چهره های مطرح شرکت کننده درین نشست ها با شکننده و حساس خواندن وضعیت جاری در افغانستان، رییس جمهور را به احتیاط و خونسردی دعوت کرده، و از او خواسته اند که مناسبات پیچیده ی افغانستان با جامعه بین المللی را وارد بحران نسازد.
ایستادگی کرزی بر موضع خود
اما به نظر می رسد رییس جمهور هنوز در دیدگاه اش مبنی بر تقابل با غرب تجدید نظر نکرده، و به توصیه متحدین و دوستان داخلی اش نیز وقفی نگذاشته است. زیرا درست سه روز پس از نشست های ویژه اش با سران جهادی در کابل که به خونسردی و ملایمت دعوت شده بود، در همایشی در همین شهر صراحتآ به غربی ها هشدار داد که اگر آنان تجهیزات نظامی در اختیار دولت افغانستان قرار ندهند، این کشور جنگ افزارهای مورد نیاز خود را از جای دیگری به دست خواهد آورد.آقای کرزی که در مراسم فارغ التحصیلی شماری از دانشجویان "آکادمی نظامی کابل" سخنرانی می کرد، گفت که غربی ها تا حال به درخواست های مکرر او برای تجهیز نیروهای مسلح افغانستان با جنگ افزار های سنگین پاسخ مثبت نداده اند. بنابراین حالا زمان است، که افغانستان این تجهیزات را از جای دیگر به دست آورد.
چند احتمال
اگر فشار های غرب و اداره ی (دولت) جدید ایالات متحده آمریکا بر حامد کرزی افزایش یابد، باید انتظار چند احتمال را داشت:
* با توجه به مزاج تند خویانه ی آقای کرزی بعید نیست که رییس جمهوری افغانستان با دست یافتن به یک فرصت سخنرانی در یکی از مجالس ملی که شمار قابل توجه ای از بزرگان در آن گرد آمده باشند، از آمریکایی ها بخواهد که افغانستان را ترک کنند.
* بعید نیست که حامد کرزی جرگه ( یا مجلس بزرگ ملی ) را فراخوانده، و خواستار خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان گردد.
* بدور از انتظار نیست، که حتی به جو ضد آمریکایی و تبلیغات زهر آگین بر علیه حضور نیروهای بین المللی در افغانستان بپردازد.
اما همه ای احتمالات بالا را در صورتی می توان در نظرداشت، که فشار های غرب بویژه ایالات متحده ی آمریکا بر وی افزایش یابند. ولی حالا که چند ماه دیگر به انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان باقی مانده، به نظر می رسد رابطه غرب بویژه ایالات متحده ی آمریکا با رییس جمهور کرزی در همین حد باقی خواهد ماند. همچنین انتظار می رود که غربی ها در ماه های پایانی اداره (دولت) وی، از حمایت های مالی و بازسازی شان به افغانستان بکاهند. نفس چنین اقدامی می تواند در ناتوان جلوه دادن حامد کرزی موثر باشد، و به شدت به جایگاه اجتماعی وی لطمه وارد کند. زیرا از یک سو، حمایت مردمی از او را به شدت کاهش خواهد داد. از سوی دیگر حتی اگر کرزی بخواهد به عنوان نامزد بدون حمایت غرب و با تکیه به پایگاه سمتی و قومی وارد کارزار انتخابات گردد، یارای رویاروی با شخص مورد علاقه ی دیمکرات ها را ندارد. شخصی که قرار است، تا ماه های آینده برای رقابت های ریاست جمهوری در افغانستان پیش برآید.

۱۳۸۷ بهمن ۳, پنجشنبه

تغییر رویکرد معنی دار حامد کرزی در آستانه تحلیف اوباما

روز دوشنبه ١٩ ژانویه (٣٠ بهمن) دفتر مطبوعاتی حامد کرزی رییس جمهور افغانستان اعلام نمود که روسیه برای حمایت از نهادهای دفاعی-نظامی افغانستان، ابراز آماد گی کرده است.این بیانیه درست زمانی از سوی این دفتر انتشار یافت، که تب و تاب سیاسی میان رهبران غرب و حامد کرزی در آخرین روزها بلند تر گردیده است.براساس اطلاعات درزکرده به رسانه ها، حامد کرزی ٣ نوامبر سال گذشته میلادی (١٣ آبان سال جاری خورشیدی) اقدام به نوشتن نامه ای به دیمیتری مدودف رییس جمهوری فدراتیو روسیه کرده است. با این اقدام روابط او با جبهه ی ملی ائتلاف بزرگ مخالف دولت دچار بحران شده، و تقاضای کمک و تلاش هایش برای به دست آوردن اعتماد غربی ها نیز، با ناکامی مواجه گردیده است .
نامه ای به مسکو
هرچند تا هنوز جزئیاتی از نامه ی آقای کرزی به رییس جمهوری روسیه فاش نگردیده، اما دیمیتری مدودف در نامه ی خود آمادگی روسیه را برای حمایت از نهادهای دفاعی افغانستان اعلام کرده است.او ضمن تایید دریافت نامه "مورخ ٣ نوامبر سال گذشته میلادی (١٣ آبان سال جاری خورشیدی)" حامد کرزی، می نویسد: "با شما موافقم که تداوم همکاری ها در بخش نهادهای دفاعی موجب همکاری های موثر مشترک میان کشورهای ما می گردد، و در امر تامین امنیت در منطقه موثر خواهد بود."
گفته می شود در بندهایی از نامه ی آقای کرزی به رییس جمهوری روسیه، چراغ های سبزی برای تقویت نقش کشور وی در معادلات افغانستان نشان داده شده و به تمایل این کشور برای رنگین تر کردن نقش روس ها در سیاست گزاری های افغانستان نیز اشاراتی گردیده است. چنانچه رئیس جمهوری روسیه در پایان این نامه از آقای کرزی خواسته است، که قبل از هر نوع همکاری باید زمینه های آن میان افغانستان و روسیه مشخص شود. آنهم به نحوی که به گفته آقای مدودف "منافع متقابل طرفین را تامین کند."سخنگوی کریملین می گوید که از جزئیات نامه ی رییس جمهوری افغانستان عنوانی دیمیتری مدودف نمی داند. اما اشاره می کند که این نامه برای همکاری و نزدیکی بیشتر کابل و مسکو نگاشته شده، و روسیه برای نزدیکی با افغانستان علاقه مند است.این سخنگو می افزاید: "این به سود روسیه است که یکجا با ماموریت آمریکا و سازمان پیمان اطلس شمالی (ناتو) برای برچیدن بساط طالبان اقدام شود. زیرا روسیه بیشتر منافع اش را در یک افغانستان مقتدر و با ثبات می بیند." پیش ازین نیز مدودف در اجلاس "سران سازمان همكاری شانگهای" با اشاره به اینكه در روابط با افغانستان هم دوره دشوار و هم دوره خوب وجود داشته است، خطاب به كرزی تاكید كرد: "ما می توانیم برگی جدید در مناسبات با شما بگشاییم. به ویژه اینكه تهدیدات و مشكلاتی كه كشورهای ما با آن رو به رو شده‌اند، مشابه یكدیگرند."
پاسخ به انتقادات
خبر ردوبدل نامه های رییسان جمهور روسیه و افغانستان، ساعاتی پیش از مراسم تحلیف اوباما فاش شد. این امر تعبیری برای انتقادات نیشدار رییس جمهور اوباما برای ضعیف، ناتوان و فاسد خواندن دولت افغانستان گردید.اخیرآ هیلاری كلینتون عضو مجلس سنا و وزیر امور خارجه دولت باراك اوباما نیز در اظهاراتی در این مجلس، دولت افغانستان را "دولت مواد مخدر" نامید. این کار واكنش تند رنگین دادفر سپنتا وزیر امور خارجه افغانستان را در پی داشت. او این فهم کلینتون را اشتباه محض دانست.در پی تنش لفظی میان دولت افغانستان و رهبری تازه روی کار آمده در آمریکا، یاب دی‌ هوب شفر دبیركل ناتو با درج مقاله‌ای در روزنامه "واشنگتن پست" به بررسی اوضاع افغانستان پرداخت. او در این مقاله آورده است كه "در بررسی صادقانه اوضاع افغانستان به این نتیجه می رسیم، كه در جایی قرار نداریم كه انتظار آن را داشتیم." وی همچنین خاطرنشان کرده: "در شصتمین سالگرد تاسیس ناتو كه در ماه آوریل (فروردین) برگزار می ‌شود، سران كشورهای عضو در فرانسه و آلمان گردهم می‌ آیند. انتظار می‌ رود كه باراك اوباما نیز اولین سفر اروپایی خود را در این زمان انجام دهد، و راه‌ های پیشرفت را بررسی كند. در اینجاست كه باید پنج درسی كه در سال ‌های گذشته گرفته‌ایم، تشكلیل دهنده اصلی مسیرمان برای آینده باشند."او سپس می افزاید كه مشكل افغانستان نیروی زیاد طالبان نیست. بلكه ضعف یك دولت خوب است. زیرا افغان‌ها به دولتی مطمئن و صادق نیاز دارند. اگر چنین باشد، اكسیژن از شبه نظامیان گرفته خواهد شد.
واکنش ناتو
در حالی پرده از ارسال نامه ی آقای کرزی به مسکو و درخواست کمک از روسیه برداشته می شود، که مقامات ناتو در افغانستان پیش ازین احتمال حضور سربازان روسیه در افغانستان در چارچوب این پیمان را رد کرده اند. مارک لیتی سخنگوی ناتو در کابل می گوید، که این پیمان هم اکنون سرگرم مذاکره برای جلب همکاری روسیه با ناتو در زمینه ترانزیت و حمل و نقل است. اما تاکید می کند که بحث حضور سربازان روسیه در افغانستان، مطرح نیست. روابط روسیه و ناتو دارای فراز و فرود بوده است، و مساله ای افغانستان تنها مورد توافق آمیز این دو قدرت بزرگ جهان محسوب می شود. چنانچه اخیرآ نیز روسیه با مواجه شدن کاروان های ناتو در گذرگاه خیبر در شرق افغانستان، موافقت کرد که آلمانی های مستقر در افغانستان اکمالات نیروهایشان را از خط آهن روسیه انجام دهند.
تغییر رویکرد
نمودار امنیتی دو سال اخیر نشان می دهد که با وجود حضور هزاران نظامی تا به دندان مسلح ناتو و آمریکا، خشونت ها در افغانستان افزایش قابل دیدی داشته است. رییس جمهور کرزی بارها اعلام کرده است که برای پایان بخشیدن به ناآرامی ها و خشونت درین کشور، چاره ای خواهد سنجید. اینک زمزمه هایی وجود دارد که وی در فهرست چاره سنجی هایش، پس از تنش در روابط خود با غرب، گزینه تغیر رویکرد از معامله با قدرت های بزرگ غربی، و سازش با قدرت های منطقه ای را روی دست گرفته است. او در نخستین گام برای اجرای دستورالعمل تازه اش، در حضور ٣۲ هزار نظامی آمریکایی که دولت این کشور وعده ی افزایش ٣٠ هزار تن دیگر از آنان را نیز در آینده ای نزدیک داده است، خواستار حمایت نظامی و دفاعی روسیه از افغانستان گردید. درخواستی که پیام روشن از رویکرد تازه اش به غرب را نشان می دهد.کارشناسان سفر اخیر رییس جمهور کرزی به هند، استقبال گرم وی از رییس جمهور پاکستان در سفرش به کابل، و ردو بدل نامه به پادشاه عربستان را نیز، بخشی از راهبرد جدید آقای کرزی می خوانند.
سفر مدودف به کابل
بحث تغییر رویکرد آقای کرزی و نامه نگاری میان رؤسای جمهور روسیه و افغانستان زمانی مطرح می شود، که قرار است دیمیتری مدودف به دعوت رئیس‌ جمهور افغانستان به کابل سفر کند. معاون رییس جمهوری روسیه گفته است که آقای مدودف پس از دیدار با حامد كرزی رئیس‌ جمهور افغانستان در اجلاس سران سازمان همكاری شانگهای، دعوت او را برای سفر به افغانستان پذیرفت. تاریخ این دیدار به زودی تنظیم خواهد شد.

۱۳۸۷ دی ۲۶, پنجشنبه

دولت افغانستان؛ ضعیف، نا شایست و فاسد

حامد کرزی رییس جمهوری اسلامی افغانستان از هنگام بدست گرفتن قدرت در سال ۲٠٠١ (١٣٨٠) در این کشور، در سال ۲٠٠٨ (١٣٨۷) دشوار ترین روزهای حکمروایی، انتقادات بین المللی، و سردی روابط با متحدین کلیدی اش را، تجربه کرد.آغاز مبارزات انتخاباتی در آمریکا، پایان رویکرد قبلی این کشور در قبال افغانستان تعبیر شد. زیرا انتقادهای شدید بارک اوباما به عنوان نامزد پیشتاز انتخابات و سرانجام رییس جمهوری منتخب آمریکا، حکایت از فصل جدیدی در روابط کشورهای ایالات متحده و افغانستان گشت. چراکه اوباما حامد کرزی را برای کم کاری در راستای قدرتمند شدن ساختار دولت افغانستان، از دست دادن اعتماد مردم، و گسترش فساد اداری مقصر دانسته است. کمااینکه گفت: "ما باید برای اصلاح دولت کرزی کار کنیم. زمانی که من رییس جمهور کرزی را ملاقات کردم هم، این مساله را خیلی واضح برایش گفتم که شما باید برای مردم خود بهتر کار کنید یا به عباره ای باید حمایت مردمی را بدست آورید که لازمست."اوباما همچنین با انتقاد از شیوه ی حمایت کورکورانه ی دولت به رهبری جرج دبلیو بوش از دولت به رهبری حامد کرزی که با گذشت هر روز ساحه ی نفوذش در کشور خود محدود تر می شود، افزود: "راهبرد ما در افغانستان اشتباه بوده است. زیرا سازمان های استخبارات ما همه بدین باورند، که القاعده بزرگترین تهدید برای ایالات متحده آمریکا می باشد. اما این گروه هنوز پس از هفت سال حضور نظامی ما، در افغانستان و پاکستان فعال است."وی همچنین خاطرنشان کرد: "آنچه ما باید وسیعآ انجام دهیم، این نیست که تنها نیروهای نظامی خود در افغانستان را بیشتر کنیم. بلکه باید به دولت این کشور فشار بیاوریم تا مطمئن شویم، که آنها دارند صادقانه برای مردم شان خدمت می کنند. و این مساله ایست که من برای رییس جمهور کرزی هم گفته ام."
ضعیف، نا شایست و فاسد
چرا اوباما به دولت زیر رهبری کرزی ناباور، و از عملکرد نظام افغانستان شاکی است؟ ریچارد چارلس آلبرت هولبروک دیپلمات ارشد آمریکایی می گوید، افغانستان جنگی نیست که آمریکا آنرا ببازد. زیرا شکست آمریکا برگشت طالبان را در قبال دارد. اما با ساختار فعلی دولت افغانستان، آمریکا برنده این جنگ هم نخواهد بود. این همان مساله ای است که اوباما را واداشته تا به فکر تغییر زیر بنایی در افغانستان باشد. هولبروک می افزاید: "ما افغانستان را از دست نخواهیم داد. زیرا طالبان کاملآ در این کشور طرد شده اند. اما در عین حال در افغانستان نخواهیم برد. چراکه دولت این کشور به رهبری حامد کرزی بسیار ضعیف، نا شایسته و اگر صادقانه بگویم، فاسد است."این دیپلمات ارشد آمریکایی با انتقاد از شیوه های برخورد منطقه ای با مشکل افغانستان که بیشتر از آن سوی مرزها و از کشور همسایه ناشی می شود، می گوید که آنچه کرزی را به عنوان یک رهبر ناتوان به جهانیان معرفی کرد، عدم موفقیت دولت به رهبری او در مبارزه با تریاک سالاران در کشور بود. وی در پیوند با این مسئله اظهار می دارد: "بیش از پنجاه درصد عایدات افغانستان از مواد مخدر به دست می آید. اما کرزی به عنوان رییس جمهوری این کشور، هرگز حتی یک تریاک سالار را هم بازداشت نکرد. در حالی که همه می دانند که تریاک سالاران کی ها اند. آنها جاها ی مخصوصی برای این کار دارند، و حتی مناطق معروفی در دست همین تریاک سالاران است." آقای هولبروک با اشاره به شیوه های مبارزه با کشت، تولید و ترافیک مواد مخدر در افغانستان، می گوید: "تا زمانی که این مشکل ریشه کن نگردد، به دهاقین اجازه داده می شود تا کماکان به کارهای خود ادامه دهند و عاید به دست آمده از محصولات شان را با طالبان شریک سازند."فساد و ضعف دستگاه دولت افغانستان در حدیست، که چشم پوشی از آن حتی برای ارشد ترین مقامات این دولت هم خیلی دشوار شده است. کمااینکه یونس قانونی رییس مجلس و یکی از چهره های مطرح منتقدین و رقبای (اپوزیسیون) مقتدر دولت می گوید: "آنچه ما در افغانستان شاهد هستیم، این است که دولت به شدت ضعیف و آلوده با فساد می باشد و این مایه ی نومیدی و نگرانی است."
امنیت
نبود امنیت از عمده مسایلیست که دولت زیر رهبری حامد کرزی را به شدت آسیب پذیر ساخته، و چهره ی حاکمیت ملی در کشور را تا حدی مخدوش و رو به زوال کرده است. مثلا براساس گزارش مایک مکنیل مدیر "اداره اطلاعات ملی آمریکا"، دولت به رهبری کرزی تنها چیزی نزدیک به سه حصه از خاک افغانستان را در دست دارد. کمااینکه ولایت های وردک و لوگر در چند کیلومتری کابل پس از ساعت چهار عصر تا صبح دم، از کنترل نیروهای امنیتی افغان خارج می شوند. به گونه ای که شورشیان می توانند پس از ساعت چهار در این ولایات که در نزدیکی پایتخت قرار دارند بروی جاده ها ریخته، کاروان ها را بازرسی نموده، و قدرت نمایی کنند.
به وخامت گرائیدن وضعیت امنیتی و نگرانی های ازین ناحیه که شورشیان ساحه ی نفوذشان در افغانستان را روز تا روز افزایش می دهند، مساله ایست که نمایندگان سیاسی کشورهای پیشتیبان رییس جمهور کرزی هر از گاهی بدان می پردازند. مثلا ویلیام وود سفیر ایالات متحده آمریکا در کابل می گوید، که در افغانستان وضعیت امنیت فردی بدتر شده است. اما این بدی در کل در حدی نیست، که خطری را متوجه حاکمیت ملی این کشور سازد. آقای وود می افزاید: "به مساله ای امنیت در افغانستان باید از دو منظر نگاه کرد. اینجا ما مساله ی بدتر شدن وضعیت امنیت فردی را داریم، که مردم را به شدت نگران امنیت جان شان کرده است. این مشکلیست که بیشتر ریشه در فساد در دستگاه پلیس دارد. برعلاوه، فساد در دستگاه دولتی و ضعف اداره در سطح محلی نیز، می توانند این مساله را تقویت کنند. اما درعین حال امنیت ملی قدرتمند است، و ازین ناحیه شورشیان توان سرنگونی دولت را ندارند. آنها قادر نیستند حتی ولایتی را در کنترل خود درآورند، روی این منظور آنها برنده نخواهند بود."
فاصله میان دولت و ملت
شدیدترین انتقاد نسبت به رهبری هفت ساله ی رییس جمهور کرزی بویژه در سال های اخیر، از ایجاد فاصله میان دولت و مردم ناشی می شود. دولت افغانستان روز تا روز حمایت های مردمی اش را در سطح ملی و محلی از دست داده، و صفوف مخالفین از شمار ناراضایان دولت طویل تر می گردد. اد کوچ شهردار پیشین نیویورک بدین باور است که حمایت رییس جمهور کرزی از جنگ سالاران و قاچاقبران مواد مخدر، از عمده دلایل فاصله گرفتن ملت از دولت می باشد. آقای کوچ می افزاید: "ظاهرآ رییس جمهور کرزی حمایت مردمی اش را از دست داده است. همچنین گفته می شود برادرش یکی از تریاک سالارانی است، که بیشتر مسوولیت قاچاق مواد مخدر در افغانستان به او نسبت داده می شود. ما در افغانستان، عملآ دولت ملی نداریم. زیرا رییس جمهور کرزی در واقع به شهردار کابل مبدل گشته، و دولت افغانستان در بیشتر ساحات این کشور حضور ندارد. یعنی جاهایی که توسط جنگ سالاران و رهبران قبیله ای اداره می شوند."حامد کرزی نیز به ایجاد فاصله میان دولت و ملت اعتراف می کند. اما عامل آنرا خارجی ها می خواند، که اشاره ای مستقیم به نیروهای بریتانیایی و آمریکایی مستقر در افغانستان است. کرزی دلیل فاصله گرفتن مردم از دولت را، عملیات های خودسر نیروهای آمریکایی، بازرسی منازل شهروندان افغان، و کشته شدن غیرنظامیان عنوان می کند.کمااینکه در آخرین سخنرانی اش در خارج از کابل یعنی در ولایت خوست، به این مسئله اشاره نمود. او که برای دلداری خانواده هایی سخن می گفت که چندین عضوشان را در عملیات نیروهای آمریکایی از دست داده اند، خاطرنشان کرد: "درین اواخر با تاسف نیروهای ائتلاف خودسرانه شب هنگام به یک خانه در ولایت خوست داخل، و باعث شهادت و مجروح شدن شماری از هموطنان ما گشتند. آنها سگ ها را به خانه ها رها کردند، که با تاسف یک عمل غیر قابل قبول است که پایه های مردمی دولت ما را به شدت ضعیف می سازد."اما آقای کوچ کشته شدن غیرنظامیان در بمباردمان نیروهای آمریکایی را غیر عمدی خوانده، و این اظهارات را رد کرده است که آمریکائیان شهروندان غیرنظامی را هدف می گیرند. او می گوید که نیروهایشان در افغانستان اهدافی را آماج قرار می دهند، که از آنجا بر آنها حمله صورت گرفته باشد. کوچ در این پیوند خاطرنشان می کند: "اگر ما بر پناهگاهای طالبان حمله می کنیم، با واکنش رییس جمهور کرزی روبرو می شویم که ما را به کشتار غیرنظامیان متهم می کند. در حالی که سربازان ما و متحدین ما از همین نقاط بمباردمان شده، شدیدآ تلفات می بینند."ولی حامد کرزی در واکنش به اقدامات خودسر آمریکایی ها گفت: "اگر آمریکایی ها حرف های مرا قبول نکنند و از کشتن مردم ملکی دست نکشند، یک جرگه مردمی را فرا می خوانم و در مورد آمریکایی ها فیصله نهایی را صادر می کنم."
تغییر در افغانستان
رییس جمهوری کرزی درست زمانی از فرا خواندن جرگه و فیصله ی نهایی در مورد آمریکایی ها سخن می گوید که با آغاز بکار رییس جمهور اوباما، در افغانستان همه چیز همزمان چشم براه یک تغییر است. حتی طبعیت این کشور نیز خبر از تغییر می دهد. زیرا همزمان با پیاده شدن بارک اوباما به شهر واشنگتن دی سی در یک هفته قبل از بجا آوردن حلف وفاداری، دو زمین لرزه ی شدید در دو شب پیا پی کابل را تکان داد.برای تعبیر این رویداد طبیعی، روایت های گوناگونی در فرهنگ افغانستان وجود دارد. براساس یکی از تعابیر معروف، زمین لرزه از نهایت نابه سامانی و بی عدالتی در روی زمین واقع می شود که خبر از تغییر می دهد.آنچه مردم افغانستان را سخت به آینده ی تغییردرین کشور امیدوار کرده، اینست که رویکرد جدید ایالات متحده بتواند نقش مهمی برای برون رفت از بحران عمیق سیاسی، اقتصادی و اجتماعی برپا کند. افزون براین، سخنان اوباما که خواستار روی کار آمدن دولت پاسخگو در افغانستان گردیده نیز، براین امیدواری ها افزوده است. زیرا زمانی که اوباما در مورد الویت های کاری اش در افغانستان سخن می گفت، هشدار داد که: "ما در افغانستان دیمکراسی می خواهیم. اما می خواهیم که یک دولت پاسخگو برای افغان ها داشته باشیم. ولی صراحتآ می گویم، که این چیزیست که در حال حاضر در افغانستان وجود ندارد."

۱۳۸۷ آذر ۲۸, پنجشنبه

افغانستان محور رویداد های مهم جهان

در چند روز گذشته افغانستان میزبان چندین سفر ناگهانی مقامات ارشد غربی از جمله دیوید میلیبند وزیر امورخارجه ی بریتانیا، رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا، گوردن بروان نخست وزیر انگلیس، و جرج دبلیو بوش رییس جمهوری آمریکا بود، که کابل را یک بار دیگر در صدر فهرست خبرهای جهان قرار داد.
دیوید میلیبند در کابل
٢٤ نوامبر (٤ آذر)
شامگاه دوشنبه ٢٤ نوامبر (٤ آذر)، دیوید میلیبند وزیر امور خارجه بریتانیا بدون اعلام قبلی وارد کابل شد. او هدف از سفرش را آگاهی از شرایط نیروهای بریتانیایی مستقر در افغانستان، و ملاقات با مقامات ارشد افغان عنوان کرد. سفارت بریتانیا در کابل جزئیات برنامه سفر آقای میلیبند و مذاکرات او با رئیس جمهوری افغانستان را منتشر نکرد. اما سفر وزیر امورخارجه ی بریتانیا همزمان با اظهارات رییس جمهور کرزی برای پناه دادن به ملا عمر رهبر شورشیان طالب بود. اظهاراتی که در خلال آنها کرزی با قاطعیت دو پیشنهاد برای جامعه جهانی بویژه کشور ایالات متحده آمریکا ارائه کرد. وی در نشستی خبری گفت که یا مرا برکنار کنید، و یا بگذارید تا آنچه را می خواهم انجام دهم. واکنش دولت ایالات متحده ی آمریکا به اظهارات رییس جمهور کرزی، پاسخ نه برای پناه دادن به ملاعمر رهبر شورشیان طالب خوانده شد. اما میلیبند در نشست خبری مشترک با رییس جمهوری افغانستان در کابل، از این طرح حامد کرزی حمایت کرد.
هیات بلندپایه شورای امنیت درکابل
٢٤ نوامبر (٤ آذر)
پس از انتشار گزارش های مبنی بر وخامت اوضاع در افغانستان و همزمان با سفر دیوید ملیبند به کابل، یک هیات بلندپایه شورای امنیت سازمان ملل متخد نیز برای بررسی پیشرفت ها در زمینه تأمین صلح و بازسازی در افغانستان، وارد این کشور شد. در ترکیب هئیت پانزده عضوی که ریاست آن به عهده جیلوتیرزی سفیر ایتالیا در سازمان ملل متحد بود، زلمی خلیلزاد نماینده آمریکا در این سازمان نیز شرکت داشت. هدف این هیات از دیدار از افغانستان بررسی پیشرفت در زمینه استقرار امنیت، و بازسازی در این کشورعنوان گردید.
گیتس در کابل
١١ دسامبر (٢١ آذر)
روز چهارشنبه ١١ دسامبر (٢١ آذر)، رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا وارد افغانستان شد. آقای گیتس که از پایگاه نیروهای ناتو در قندهار در جنوب این کشور دیدن می کرد، خاطرنشان نمود که می کوشد تقاضای ژنرال دیوید مک کرنان فرمانده نیروهای یاری به امنیت افغانستان "آیساف" را بر آورده سازد. گفته می شود این ژنرال خواستار اعزام نفرات بیشتر همراه با واحدهای پشتیبانی، شده است. زیرا تقویت نظامی آمریکا در افغانستان را برای مقابله موثر با شورشیان ضروری دانسته، و اظهار داشته که ٢٠٠٩ (١٣٨٨) سالی حساس در برقراری امنیت در افغانستان می باشد.
گوردن براون در افغانستان
١٣ دسامبر (٢٣ آذر)

گوردن براون نخست وزیر بریتانیا سر زده به افغانستان آمد، و بلافاصله پس از آن راهی پاکستان و سپس هند شد. کلیه این سفرها تنها ظرف ٢٤ ساعت انجام گردید. او در کابل با حامد کرزى رئیس جمهوری افغانستان ديدار کرد، و بر لزوم تلاش فعالانه برای جلوگيرى از نفوذ تروريست‌ها به اين کشور از طريق مرزهاى مشترک افغانستان و پاکستان تاکيد نمود. بر اساس گزارش ها، براون و کرزی راه های شکست شورشیان طالبان را بررسی کرده اند.یکی دیگر از موارد گفت وگوی دو طرف، ناآرامی ها در مرز افغانستان و پاکستان بوده است. براون تاکید نمود، که این موضوع را با آصف علی زرداری رئیس جمهوری پاکستان مطرح خواهد کرد.
وی همچنین متعهد شده است که برای اطمینان از "آزاد و منصفانه" بودن انتخابات سال آینده افغانستان، ١٠ میلیون دلار در نظر بگیرد.براون بعد از ديدار با کرزى، هدف از سفر به افغانستان را ارزيابى اوضاع این کشور اعلام کرد. همچنين از افغانستان و پاکستان خواست براى تضمين ثبات بين مرزى در مناطق کوهستانى که پناهگاه‌ شبه نظاميان شده اند، با يکديگر همکارى کنند. اخیرا سخنگوی براون نیز در پاسخ به این سوال كه آیا انگلیس نیروهای بیشتری به افغانستان اعزام می كند یا خیر، گفته است كه گفت وگوهای براون و حامد كرزی بر چگونگی تقویت عملیات انگلیس در افغانستان متمركز بوده و امكان اعزام نیروهای بیشتر انگلیس نیز بررسی شده است. اما كرزی با اشاره به دورنمای اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان، تاكید كرد که دولت این کشور ملاحظاتی در مورد جابجایی نیروهای تازه نفس آمریکا و انگلیس در داخل خاک خود دارد.
جرج بوش در افغانستان
١٤ دسامبر (٢٤ آذر)
به فاصله ٢٤ ساعت پس از سفر گوردن براون نخست وزیر بریتانیا و متحد آمریکا به افغانستان، جرج بوش رئیس جمهور آمریکا هم وارد افغانستان شد. دیدار آقای بوش از افغانستان، دومین و آخرین سفر وی به این کشور در زمان ریاست‌ جمهوری اش می باشد. هواپیمای حامل بوش حدود نیمه شب یکشنبه ١٤ دسامبر (٢٤ آذر) به وقت محلی، در فرودگاه بگرام در حوالی کابل فرود آمد. پيش از طلوع آفتاب در حدود ساعت ‌٣٠/۵ بامداد، و در تاريکى و سرما، هزاران سرباز آمريکايى به اين پايگاه فراخوانده شده بودند تا رئیس جمهور این کشور با آنها دیدار داشته باشد. بوش در سخنان كوتاهی در فرودگاه نظامی بگرام كه در دست نیروهای آمریكایی قرار دارد، گفت: "به افغانستان آمده‌ام تا از حامد كرزی تشكر كنم و به مردم این کشور بگویم كه ایالات متحده در كنار آنها بوده، و در آینده نیز خواهد بود."او همچنین در مورد وضعیت کنونی افغانستان در مقایسه با گذشته ابراز امیدواری كرد، و اظهار داشت: "افغانستان کشوری است، که با هشت‌ سال پیش تفاوت دارد. ما به موفقیت‌ های امیدوار کننده‌ای دست یافته‌ ایم. زیرا ۹ سال پیش كه به قدرت رسیدم، طالبان به سركوب مردم افغانستان می‌پرداخت، دختران از دسترسی به مدرسه محروم بودند، مردم از رژیمی سركوبگر اطاعت می کردند، و در انظار عمومی ضرب و شتم، و یا در ورزشگاه فوتبال اعدام می‌ شدند." وی در كنفرانس مشترک مطبوعاتی خود با كرزی خاطرنشان کرد: "به عنوان نشانه‌ ای از تعهد ما، سطح نیروهای آمریكایی در افغانستان افزایش می‌ یابد. متحدان ما در ناتو نیز، چنین كرده‌ اند. ارتش و پلیس افغانستان هم پیشرفت نموده‌اند." او كه آخرین روزهای خود در مقام کنونی را می ‌گذراند و روز ۲۰ ژانویه (اول بهمن) كاخ سفید را ترك می‌ كند، همچنین اعلام نمود: "من مطمئنم كه در افغانستان موفق خواهیم شد. به این دلیل كه ما دنبال عدالت هستیم، و شركای افغان و نیروهای ائتلاف هم مصمم می باشند." حامد کرزی نیز خطاب به بوش گفت: "من و مردم افغانستان افتخار می‌ کنیم، که جرج بوش رئیس‌ جمهور آمریکا در کنار ماست. وی افزود که امیدوار بود بوش وقت بیشتری داشت، تا مردم افغانستان می‌ توانستند وی را ملاقات کنند. گفتنی است آمریکا حدود ۳۱ هزار نظامی در افغانستان دارد، و باراک اوباما رئیس‌ جمهور منتخب این کشور هم اعلام کرده که نیروهای بیشتری به افغانستان می‌ فرستد. در همین رابطه قرار شده تا بهار آینده، ۲۰ هزار نیروی جدید به این كشور اعزام شوند. از سوی دیگر بخشی از این نیروها یعنی حدود ۳۵۰۰ تا ٤ هزار نفر، طی ماه آینده وارد افغانستان خواهند شد.

تحریم نشست پاریس موقف کابل در برابر تهران را تغییر می دهد

جمهوری اسلامی ایران در واکنش به سخنان اخیر رئیس جمهوری فرانسه، نشست پاریس برای کمک به افغانستان را تحریم کرد. نشستی که در آن علاوه بر کشورهای همسایه افغانستان، اعضای دایم شورای امنیت سازمان ملل متحد، و نمایندگان این سازمان در افغانستان، ایتالیا، آلمان، چین و هند نیز شرکت داشتند. هفته گذشته نیکلا سارکوزی رییس جمهور فرانسه طی نشستی در کاخ الیزه به مناسبت بزرگداشت شصتمین سالگرد صدور اعلامیه جهانی حقوق بشر با حضور برخی از شخصیت های داخلی و خارجی از جمله جیمی کارتر رئیس جمهور اسبق آمریکا و کوفی عنان دبیرکل پیشین سازمان ملل متحد، گفت که مایل است در باره وضعیت ایران چند کلمه ای صحبت کند. وی با اشاره به مواضع رئیس جمهوری اسلامی ایران در مورد اسرائیل افزود: "برای من غیر ممکن است دست کسی را بفشارم، که جرأت کرده بگوید اسرائیل باید از نقشه جهان محو شود. همچنین کاملآ آگاهم که رئیس جمهور ایران حتی نماینده همه مسئولان دولتی این کشور هم نیست، نمایندگی همه مردم مملکت که جای خود دارد.بنابراین گرچه می دانم گفتگو با رهبران ایران در مورد مساله هسته ای ضروری می باشد، ولی نمی توانم با شخصی که خواستار محو اسرائیل است بر سر میز مذاکره بنشینم".
سایه تیرگی روابط تهران و پاریس بر کابل
در اعتراض به اظهارات رییس جمهوری فرانسه، حسن قشقاوی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز دوشنبه ١۵ دسامبر (٢۵ آذر) گفت، که جمهوری اسلامی "به دلیل اظهارات غیردیپلماتیک رئیس جمهوری فرانسه و عدم رعایت آداب و الزامات میزبانی در آستانه اجلاس کمک به افغانستان"، درین نشست حضور نخواهد داشت. این سخنگو در کنفرانس خبری با خبرنگاران درباره عدم شرکت ايران در اجلاس افغانستان در پاريس، گفت: "ما در اصل موضوع، آمادگى داشتيم. ولى يک اقدام جدى بين‌المللى نياز به هماهنگى در همه‌ ابعاد دارد. نبايد اين‌ طور باشد که از يک طرف از وزير خارجه ‌مان دعوت کنند، و از طرف ديگر با اظهارات غيرديپلماتيک، آداب ميزبانى را انجام ندهند". اما خودداری ایران از شرکت در نشست مورد اشاره در نخستین لحظات تا اینکه اعتراضی بر سخنان سارکوزی در مورد احمدی نژاد پنداشته شود، تحریم نشست مهم برای برگرداندن ثبات به افغانستان تلقی می گردد. یعنی مقوله ای که در آن از جمهوری اسلامی ایران به عنوان بخشی از مشکل نام برده می شود. نشست پاریس که بیشتر جنبه اخلاقی آن برای کمک به برگرداندن ثبات به افغانستان به وسیله ی کشورهای همسایه، منطقه و جهان مهم خوانده شده است، در حقیقت در عدم حضور نمایندگان جمهوری اسلامی ایران سوء ظن ها نسبت به سوء نیت این کشور برای افغانستان با ثبات را، بلند ترکرده است.
بهانه ای دیگر
دولت جمهوری اسلامی افغانستان بویژه رییس جمهور حامد کرزی در نشست های متعدد با سران کشورهای غربی و قدرت های مطرح از جمله آمریکا، همواره جانب دار نقش مثبت ایران برای برگرداندن ثبات و بازسازی در افغانستان بوده است. اما حضور هیچ نماینده ای از ایران در نشستی که برای آینده افغانستان مهم خوانده می شود، بهانه ای دیگر برای قدرت هاییست که حامد کرزی را به سبب اظهارات جانبدارنه اش از نقش مثبت ایران در افغانستان مورد انتقاد قرار می دهند. در پیوند با عدم تمایل ایران برای شرکت در نشست مورد اشاره، سخنگوی وزارت امور خارجه ی این کشور در کنفرانس خبری علاوه بر عملکرد رییس جمهوری فرانسه مسایل دیگری را نیز عنوان کرد. مسایلی که اشاره ای به بی علاقگی ایران برای شرکت در کنفرانس پاریس خوانده می شود. مثلا گلایه هایی از ایالت متحده در قضیه تعامل ایران با افغانستان را مطرح کرد، و گفت: "براساس نظرات همه‌ تحلیلگران، حاصل همکارى‌ هاى ايران در اجلاس‌ هاى قبلى در افغانستان سازنده بوده، اما با اقدام خصمانه‌ آمريکا در آن زمان روبرو شده است. بعد از همکارى ‌هاى ايران، چه ضرورتى داشت که بوش عبارت ناشايستى را عليه اين کشور به کار گيرد؟"
پرهیز از تأکید بر نقش مثبت ایران
با توجه به نقش دو جنبه ی جمهوری اسلامی در قضایای افغانستان، عدم حضور نمایندگان ایران در نشست پاریس پوششی وسیع در رسانه های ملی و بین المللی افغانستان داشته است. این رسانه ها بیشتر بر جنبه ی منفی نقش ایران در مسایل افغانستان پرداخته، و این عدم حضور نمایندگان آن در نشست پاریس را سوء نیت این کشور نسبت به برگرداندن ثبات در افغانستان خوانده اند. برخی از آگاهان سیاسی بدین باورند که با توجه به اتهام همکاری ایران با شورشیانی که در برابر دولت افغانستان و نیروهای خارجی مستقر درین کشور می جنگند، حتی اگر منوچهر متکی وزیر امور خارجه ی ایران برای اظهارات انتقادآمیز سارکوزی عازم پاریس نگردید، می باید نماینده سیاسی جمهوری اسلامی ایران مقیم پاریس برای شرکت در نشست همسایگان افغانستان حضور می یافت.
با توجه به عدم ثبات دیپلماسی افغانی در قبال همسایگان، گوشه گیری جمهوری اسلامی ایران به عنوان بازیگر کلیدی در قضایای افغانستان از نشست پاریس، گمانه زنی تغییر موقف (موضع) جمهوری اسلامی افغانستان در برابر سیاست های ایران را بلندتر کرده است. همچنین احتمال پرهیز از تاکید برنقش مثبت ایران در این کشور را، افزایش داده است.